తీపీ కారం చేదూ వగరూ
ఉప్పూ పులుపూ కలగలుపూ
కష్టం నష్టం బాధల వెంటే
సుఖసంతోషాలు; కొసమెరుపు
గడచిన కాలం ఇక్కట్లు
కాలం తీరిన ముచ్చట్లు
నేడు రేపు ముందునాళ్ళు
ఆశల పూతల పొదరిళ్ళు
బతుకు భారమని వెఱవకు నేస్తం
సుఖం నీదంటు మురియకు నిత్యం
వెతలు వేదనల ఆటుపోటులను
దాటుకు చేరగ సుఖశాంతుల తీరం
సుఖము శాంతి వ్యధ ఆశాంతి
భోగం భాగ్యం కోపం తాపం
విస్తరి నిండుగ విందు భోజనం
ఎరిక తెలియగా అనుభవ సారం
జగతికి నేడిది ఉగాది సందేశం
ఓడి గెలవమని ‘పరాభవ’ పాఠం
#వెన్నెల, #తెలుగు, #అమ్మనుడి, #ఉగాది, #పండుగలు, #పరాభవనామసంవత్సరాది
@vennela
చింతపండు కొద్దిగ
బెల్లమింత మెండుగ
స్వల్పంగా ఉప్పుకల్లు
చిరు చేదుర వేపపూలు
మామిడి పిందెల వగరు
మిరపగింజ కెంత పొగరు
ఆరు రుచులు నిండుగ
సంవత్సరాది పండుగ
పరాభవనామ మీఏటిది
మన ఇడుములన్ని వీడగ
చుట్టాలు నేస్తాలు కలిసి
ఇరుగుపొరుగులెల్ల అండగ
లోకమెల్ల శుభముగాగ
ఆనంద హేల నిండుగ
#వెన్నెల, #తెలుగు, #అమ్మనుడి, #ఉగాది, #పరాభవనామసంవత్సరాది, #పండుగలు, #కవిత
@Chandu1302
మన తెలుగు లోగిళ్ళలో సుప్రసిద్ధం కానప్పటికీ, మన ప్రాంతాలలో కూడా ఈ పౌర్ణమినాడు కొందరు ‘హోలికా దహనం’ పేరిట ఇళ్ళముందు భక్తితో చితుకులు పేర్చి మంట చేయటం, నరసింహ స్వామిని కొలవటమనే ఆచారమున్నదంటారు, ఎరిగిన పెద్దలు.
ఉత్తరాది రాష్ట్రాల వారిలోనూ, గత ముప్ఫైఐదు ఏళ్ళుగా నన్ను ఆదరించిన మహారాష్ట్రులకూ కూడా ఇది ఒక ముఖ్యమైన పండగ. సాధారణంగా వీధులన్నింటా ప్రతి వంద, రెండువందల అడుగుల దూరంలోనూ, ఆయా చుట్టుపక్కల వారు సామూహికంగా హోలికా దహన వేడుకలు జరుపుకోవటం చూడగలం.
సాయంత్రం వేళలో చిన్న చిన్న కట్టెపుల్లలు, కర్రలు, పిడకలను ఎత్తుగా పేర్చి మంట చేస్తారు. ఆ మంట చుట్టూ నీళ్ళు వదులుతూ ప్రదక్షిణలు చేసి, మంట చల్లారిన తరువాత మిగిలిన మసి/బూడిదను నుదుటిపై బొట్టుగా ధరిస్తారు.
సాధారణంగా వినపడే ఐతిహాసిక గాథ ప్రకారం, హోలిక ఒక రాక్షస స్త్రీ. హిరణ్యకశిపుని చెల్లెలు; ప్రహ్లాదుడికి మేనత్త. శ్రీమన్నారాయణుని పేరైనా వినరాదని శాసించిన హిరణ్యకశిపునికి చివరకు, హరినామ స్మరణే సర్వమూ అయిన తన పేగుబంధం ప్రహ్లాదుడు కూడా శతృవే. నయానా భయానా కూడా హరి భక్తి వీడని ప్రహ్లాద కుమారుని మట్టు పెట్టాలని చేసిన ప్రయత్నాలన్నీ విఫలమవగా, అతడిని మంటలలో పడవేయటమే మార్గమని, అందుకూ సిద్ధమౌతాడా రాక్షసరాజు. అయితే పాము కాటు, కొండపైనుండి త్రోసివేయటం వంటి దారుణాలకు కూడా చెక్కుచెదరని బాలుడు మంటలకు అంతమౌతాడా అన్న సంశయం అతడిని వేధిస్తుంది. అప్పుడతడి సోదరి హోలిక ప్రహ్లాదుడిని తన ఒడిలో కూర్చుండబెట్టి, తమ ఇద్దరినీ అగ్నిలో దగ్ధం చేయమని అన్నకు సలహా ఇస్తుంది. ఈమె వద్ద ఒక మాయా వస్త్రం ఉంటుంది. అది శరీరంపై ఉన్నంతవరకూ ఏ మంటలూ ఆమెనేమీ తాకలేవు. ఆ. కారణంగా, ప్రహ్లాదుడు అంతమొందినా, తాను సురక్షితమేనని, అన్నగారికి నచ్చచెపుతుంది.
ఈ ఉపాయం మెచ్చిన దానవుడు ఆవిధంగానే, కొడుకుని హోలిక ఒడిలో కూర్చుండ చేసి, వారిరువురినీ అగ్నికి ఆహుతి చేయబూనుతాడు. కానీ దైవీకంగా, మంటలు ప్రజ్వరిల్లే సమయంలో హోలిక కప్పుకున్న పైతొడుగు జారి ప్రహ్లాదునిపై పడుతుంది. పైవాడిదే భారమన్న భక్తుడికి అగ్గి సోకదు. భగవంతుడి మాయాజాలం ముందు మరే మాయలూ పని చేయవని ఎరుగని రాక్షసి అనలుడి ఆకలి తీర్చే ఆహారమౌతుంది.
ఈ కథ ఏ ఇతిహాసంలోనిది, దీని ప్రామాణికత ఏమాత్రమన్నది నాకు తెలియదు. ఇక్కడి నేస్తుల ద్వారా నేను విన్నదిది.
అలాగే, అంతగా భ్రాతృప్రేమ కనపరచి, అన్నకి సేవ, సహాయం చేసే ప్రయత్నంలో తన ప్రాణం కూడా పోయినా లెక్కచేయని త్యాగమూర్తిగా హోలికని అభిమానించే వారు, జాలి కురిపించే వారెవరితోనూ నాకేమీ వివాదం లేదు. దుర్యోధనుడు, కర్ణుడు, ఏకలవ్యుడు, రావణాసురుడు, శూర్ఫణఖ… వీరందరికీ వేలకొద్దీ అభిమానులు ఉండగా, హోలికకు మాత్రం ఎందుకుండకూడదు!? ఎవరి ముచ్చట వారిది.
ఈరోజు ఒక స్నేహితుడితో ఈ పండగ గురించి, పోతనగారి భాగవతామృతం గురించి మాట్లాడుతుండగా, నాకు తోచిన మరొక ఆలోచన,
ప్రహ్లాదుడు జీవాత్మ. అనిత్యము, అస్థిరమైన దేహంలో కొట్టాడుతూ, ఇహపరమైన కోర్కెల వలయాలను ఛేదించుకుని పరమాత్మలో లీనమయేందుకు పరితపించే స్థితి.
చంచలమైన మనసును దారి మళ్ళించి పరమాత్మపై కేంద్రీకరించటం ఎలాగో ఎరుగక భౌతికమే శాశ్వతమనే భ్రమలో కాలచక్రానికి ఎరయై తపించే జీవుడే హిరణ్యకశిపుడు.
హోలిక భవబంధాలు, మాయామోహాలతో మనసును కట్టి పడవేసే పాశం.
ఐహికం నుండి ఆముష్మికం వైపు నడిపించే జ్ఞానమే అగ్ని.
మాయకు వెఱువక మనోనిగ్రహంతో పరమాత్మ అనే జ్ఞానార్జన కోసం అగ్ని పరీక్షకు సిద్ధమవటమే భక్తి.
మోహమాయలన్నీ జ్ఞానాగ్నిలో దగ్ధం కాగా ఇహము విడచి పరములో మనసు నిక్కమైననాడు జీవాత్మ పరమాత్మ అభేద్యాలనే సత్యం గ్రహించటమే ముక్తి.
అదే ప్రహ్లాద చరితం. అందుకే నరసింహావతారం.
“సంసార మిది బుద్ధిసాధ్యము గుణకర్మ
గణబద్ధ మజ్ఞానకారణంబుఁ
గలవంటి దింతియ కాని నిక్కము గాదు సర్వార్థములు మనస్సంభవములు
స్వప్నజాగరములు సమములు గుణశూన్యుఁ
డగు పరమునికి గుణాశ్రయమున
భవవినాశంబులు వాటిల్లి నట్లుండుఁ
బట్టి చూచిన లేవు బాలులార”
“కడఁగి త్రిగుణాత్మకము లైన కర్మములకు
జనకమై వచ్చు నజ్ఞాన సముదయమును
ఘనతర జ్ఞానవహ్నిచేఁ గాల్చి పుచ్చి
కర్మవిరహితు లై హరిఁ గనుట మేలు”
ప్రహ్లాద చరిత్రము, బమ్మెర పోతనామాత్య విరచిత శ్రీమద్భాగవత పురాణ సప్తమ స్కంధము. 🙏
**** ****
ముందునాళ్ళన్నీ మీకు, మీవారందరికీ అనేక రంగుల సొబగై, అనునిత్యం దేదీప్యమానమై వెలుగొందాలని మనసారా కోరుకుంటూ, మీ అందరికీ హోలీ పండుగ శుభాకాంక్షలు. 🤗💙
#వెన్నెల, #తెలుగు, #అమ్మనుడి, #పండగలు, #హోలీ, #భక్తి, #ఆధ్యాత్మికం.
@vennela
ఎదికి ఎదికి ఇక యాసిరికాయెర
జీవము పులిసిపాయెయో శివిగా
అలసి సొలసి నే కునుకుల బడితో
కలలల కలవరమాయయొ శివిగా
నేను నేనంట బెమ్మము ఇస్నువు
ఆమట్న తన్నకలాడిరంటనే శివిగా
నీ మొదులూసివర జూసిరామని
లింగ రూపిగ వొస్తివంటయో శివిగా
పుట్టిల్లు నాదని నీయాలి బోవగా
సతికి అగమానమాయెనే శివిగా
కచ్చగట్టి నువు జడను పెరికితే
దక్స యగ్గెము ద్వంసమ శివిగా
సురాసురులు దేవసుర కోసము
ఆగము ఆగమయిరంటనే శివిగా
కడలి చిలుకంగ సిరినీ సిరులను
హరి నూక్కపాయనంటనే శివిగా
దాయాదులు అట కయ్యమాడితే
హాలాహలము నీ విందట శివిగా
సకల లోకాలు సల్లగుండమని
సర్వమంగల పుస్తెల ఆనట శివిగా
బాగ్యలశ్మి నీ సెల్లెలు వొరసట
దిసెమొల తిరుగుడేంది మరి శివిగా
అన్నపూర్నమ్మ నింటిల బెట్టుకు
అడక్కదినుడు అదేందయో శివిగా
బ్రెమ్మగారి మునిమనవడడిగెతే
పెండ్లాము నంపుడేందిరో శివిగా
గజాసురుడు ఒగతూరి పిలుసుతే
ఇలు వాకిలి గానవంటనే శివిగా
ప్రెతి అడిగిన కొడుకుల కోరిక దీర్సుట
నీ కొంపకు కొరివిర శివిగా
దేవరవెంతో ఎర్రి నీకంత
నిను ఒంటిగ బాయుదెట్లరో శివిగా
కిరిని గొట్టిన దొరను నేనంట
కిరీటితో యుద్దమబద్దమ శివిగా
దరమము సత్తెము నిలపనీకె
పాశుపతము వరమీయవె శివిగా
కాలమైంది ఇగ రామని కాలుడు
మార్కొండేలును ఇగ్గబోతెనూ శివిగా
ఆ పొట్టెగాడు నా రక్సనలోనని
నివు రచ్చ జేసుడు వయనమ శివిగా
ఎన్ని తూర్లు నువు గూడు దెంపినా
సాలీడు నిను ఇడసకుండుటే శివిగా
సొల్పజీవమది బక్తి లావు జూడని
నీతాన సోటు దొరకబెడితివే శివిగా
సర్వము సకలము బర్త నీవట
కరమలన్నింటి కర్తవంటయో శివిగా
మనికి మశానం మిత్త పిశాచం
నీ కత అయోమయమయో శివిగా
సత్చము శివము సుందరమంటా
నీకడ సాగిల బడతము శివిగా
కన్నులు మూసుకు నీలో నువ్వే
సిలక నవ్వు లెవురికోసమె శివిగా
ఎన్ని కతలు నీవెన్ని మాయలుర
శాన సిత్రాపు రాయుడవు శివిగా
శివరాత్రి ఈపొద్దు ఇనవె నాసుద్దు
నను నీకాడ నుంచుకోగదే శివిగా
సేను కాడ నేను సెమట గారుత వుంటే
సెంగుతో తుడిసి నా అలుపు పోగొడతాది
సెలమ దడిసీ ఒల్లు సితసితామంటాంటె
ఉడుకు నీల్లతో తోమి శీరామ రక్సెడతాది
అరిటాకు ఇస్తర్ల అన్నమింతా కలిపి
ముద్దుగా ఒక్కొక్క ముద్ద నోటికందిస్తాది
అమ్మవోలె కొసరి కొసరి గోము తినిపిస్తాది
ఆలి ప్రేమకు ఇంగొక్క పేరు తానెలెమ్మంటాది
గొంతు పొలమారితే నా సవితంటు నగుతాది
గుండె తడిబారెనా తానె దిండై ఓదారుస్తాది
నా ఇంటి ముంగిట్ల మావి తోరాము నా పెంటి
పెద్ద పండగ నాటి సందె గొబ్బెమ్మ నా పెంటి
రాయంచ నడకలది రాసిలక పలుకులది
మింట అచ్చరలకే అచ్చెరవు కులుకులది
బుద్ది సక్కంగుంటె నువు నా మారాజువంటాది
తిరిగి, రాణిని నేను, నాకు సేవ చెయ్యంటాది
నాకండ్లు సల్లగ మూసి తానెవరనంటాది
గమ్మత్తు ఊసులతొ సెవి నింపుతుంటాది
ఎదురుబొదురుగ నుండి మాటాడమంటేను
సురుకు సూపులు జూసి సీ పొమ్మనంటాది
మింట సందమామ తారలను కూడుకొని
మనల చూసీ మరి మరీ నవ్వుతాడంటాది
మెండు కొంటెదనాల మందసం జూడ నా పెంటి
సెలిమి సినుకై తడుపు మొయిలురా నా పెంటి
శాన నిద్దరలో నేను సొక్కి పొరలుత వుంటె
యే యాల్టికో తన మోవి నా బుగ్గకంటిస్తాది
ఆరారగా నేను అరమూత కండ్లైతాంటె
ఊఁ యనవదేందంటు గిచ్చి సంపేస్తాది
జాము శానాయనిక రెప్ప మలుగుదమంటె
ఎండి ఎన్నెల యేళ ఇంక కునుకెట్లనంటాది
అరనిదుర కండ్లెంత ఎరుపాయె జూడంటె
సిగ్గులేనోడా యంటు సిగ్గయ్యి నగుతాది
రేయంత కువకువలు జటులాల రగస్సాలు
దేవుడా, ఈ రేయి కదలనీవాకంటు మొక్కుల్లు
వలపు వాగుల వోలె పెనుపరుగురా నా పెంటి
తనివి దీరని ప్రేమల వాన జల్లు గద నా పెంటి
ఎవురు నివ్వని నేను ఆయమ్మి నడగాబోతె
అద్దమెదురుగ నేను బొమ్మ తానగపడతాది
ఎవరు నేనని ఎదికి నే కిందమీదైతాంటేను
నాలో నిండావంటు పొదవుకుంటాది నా పెంటి
మువ్వల్ల నవ్వుల్ల యెద సవ్వడే నా పెంటి
పేరు దలసినంతనె ప్రేమ వానైతాది నా పెంటి
ఎనక ఎవురెవురమో ముందు ఏ తీరమో
నా బతుకు నావకు తానె సుక్కాని నా పెంటి
సీకట్లు దోలేటి సిరుదివ్వె ఎలుతురై నా పెంటి
ఒక్క వరముర అయ్య; జల్మ జల్మకిదె నా పెంటి
ముందొక్క నాటికి నా కత ఎవరేన అడుగుతే
కడలంత ఎలమి; గుండె గుడి జేతు, నా పెంటి
#వెన్నెల, #తెలుగు, #అమ్మనుడి, #కవిత #ప్రణయగీతం
@vennela
జయ జయ జయ శ్రీ వినాయకా
మమ్మెన్నడు కావవె వినాయకా
గణరాయ జయము శ్రీ వినాయకా
భక్తజన గణ రక్షక వినాయకా
అంబ నలచె నలుగు శ్రీ వినాయకా
సలుగు నిన్ను బడయగా వినాయకా
గడప నిలిపి అయ్యను శ్రీ వినాయకా
గజముఖధారి వైతివట వినాయకా
అమ్మ యానతి నీకట శ్రీ వినాయకా
అబ్బ అబ్బొ యనంగదె వినాయకా
శివ తాండవ కేళి నీవె శ్రీ వినాయకా
గౌరి ముద్దు పట్టి వీవురా వినాయకా
మరుగుజ్జు రూపము శ్రీ వినాయకా
ఎంత పెద్ద బొజ్జ నీదయా వినాయకా
నడక నెమ్మది నీకుట శ్రీ వినాయకా
నాట్యగణపతి వెట్లయో వినాయకా
గణ నాయకుడగుటకు శ్రీ వినాయకా
నమో నారాయణననంటివ వినాయకా
తలిదండ్రికి మొక్కుట శ్రీ వినాయకా
లోకాలకు నేర్పితివంటనె వినాయకా
తొలుత నిను దలతు శ్రీ వినాయకా
పెద్ద ఒజ్జవు గద నీవు వినాయకా
సకల సిద్ధుల ప్రోవట శ్రీ వినాయకా
సద్బుద్ధి నొసగు నాకు వినాయకా
గంగమ్మ ఒడి జేరుటది శ్రీ వినాయకా
నువు అమ్మ ఒడి చేరగను వినాయకా
దయయు దైవము నీవె శ్రీ వినాయకా
మము బాయకుండుమీ వినాయకా
#వెన్నెల, #తెలుగు, #అమ్మనుడి, #వినాయకచవితి, #భక్తి #అధ్యాత్మికం
@vennela
గౌరీ ప్రియసుత శంకర మోదక
షణ్ముఖ భ్రాతా వినాయకా
మూషిక వాహన జనగణ వందన
గజముఖ రాయా వినాయకా
శ్రీకర శుభకర త్రిజగోద్ధారక
లోకపాలకా వినాయకా
దుష్ట సంహారక దురిత నివారక
విశ్వరక్షకా వినాయకా
ప్రథమ పూజితా ప్రాజ్ఞ వందితా
బ్రహ్మాండ నాయక వినాయకా
పాశాంకుశధర పన్నగ భూషిత
సర్వమంగళ కారక వినాయకా
రావణ బాధక శశాంక విదారక
త్రిగుణ రూపకా వినాయకా
సిద్ధి ప్రసాదక బుద్ధి ప్రచోదక
మోక్షదాయకా వినాయకా
మోదక భక్షక పరిజన రక్షక
పరతత్వ బోధకా వినాయకా
దుర్జన భంజక దుర్మతి ఘాతక
సకల సిద్ధి ప్రదాయక వినాయకా
త్రిభువన అర్చిత అభీష్ట ప్రదాతా
ఆర్త జన రక్షక వినాయకా
విశ్వరక్షాకృత లోకత్రయీ స్తుత
విమల వేద వందితా వినాయకా
వెన్నెల, #తెలుగు, #అమ్మనుడి, #వినాయకచవితి, #ఆధ్యాత్మికం, #భక్తి, #కవిత
@vennela
“పలుకు!”
చక్కటి తెలుగు పదం ఇది. సూచించిన హర్షకు అనేక అభినందనలు. ఈ వేదిక సుందరంగా అగపడుతున్నదని మీలో ఏ కొందరు సంతోషించినా, ఆ ఖ్యాతికి హర్షకు కూడా హక్కుంది. మాధురి, ఆదిత్య మిగిలిన ఇద్దరూ. దీక్ష, దక్షత అనే పదాలకు వీళ్ళే నిర్వచనమేమో అన్నంత కృషి. నిజానికి, ఇంకా ఎక్కువనే చెప్పుకోవచ్చు. ‘పలుకు.ఇన్’లో లాగిన్ అయే మనమంతా ఈ ముగ్గురికీ ధన్యవాదాలు చెప్పుకోవాలి.
ఐతే, దీనంతటికీ మూలవిరాట్టు మరొకడున్నాడు. నాగ్ వాసిరెడ్డిగా మనందరికీ సుపరిచితుడైన ఈ పాడ్‌కాస్టర్ కమ్ బ్లాగర్ పుఱ్ఱెలో పురుగు తొలవటం, తోడుదొంగ ఆదిత్యగారిని నువ్వేమంటావని సంప్రదించటం, వారిద్దరూ ఔననుకున్న దగ్గర మొదలైన కథ ఇది. క్లీన్ అండ్ క్రిస్ప్ అంటారు కదా మీ చదువుకున్నవాళ్ళు. ఆ ప్రక్రియ కొనసాగటానికి ఇతగాడి మేధని తడుముతూనే ఉన్నాం.
ఇంకొక రెండు పేర్లు చెప్పవలసినవున్నాయి. మొదటగా వయసుకి చిన్నవాడైనా, విషయానికొస్తే నలుగురిని కూలేసి పాఠం చెప్పగల చదువరి, కాదంటూనే కాయితం నలుపు చేయగల చేవగలవాడూ, ఆర్యన్ హరీశ్‌గా మనకు తెలిసినవాడు. ప్రారంభం నుండి సలహా, సమీక్షల సాయం అందించిన ఘనుడు. ముందురోజుల్లో మరింతగా ఒళ్ళువిరుచుకోవలసిన కార్యశూరుడు.
ఇక మోహన్ అనబడే కృష్ణమోహన్. మనం ఆయనని ప్రత్యేకంగా అనుమతి అడిగాలా? ఎద్దునడిగి గంత కడతామా? నీపని నువ్వు చెయ్యమంటే కాదంటాడా? అని దబాయించటమే అన్నారు శ్రీ చిన్న కం.దర్పంగా.రు. ఈ మాటలతో పాటు, సౌమ్యంగా, ఒకసారి ఈ వెబ్‌సైట్ సిద్ధమయాక నీవు చేయాల్సిన పని, మోయాల్సిన భారం చాలా ఉంటుందని, అందుకు నువ్వు ఒప్పేసుకున్నావోచ్ అని నావంతు రాయ.భారం కూడా దించేసుకున్నా.
అంచాత మనందరి నుండీ ఈ అందరికీ ఓ పె……..ద్ద థాంక్స్!
మరైతే, ఉలుకూ పలుకూ లేకుండా ఉన్నట్టుండి ఎందుకీ ‘పలుకు?’ ఎవరికి?
ఆ కథా క్రమంబెట్టిదన… ఒకంత కాలంగా మన తెలుగువారు కొందరం ట్విట్టరు మాధ్యమం ద్వారా ఒండొరులకు పరిచయం కావటం, అటునుండి స్నేహం పెంచుకోవటం, నిజ జీవితంలోనూ ఆత్మీయత పంచుకోవటం…
అలా మనకు తెలియకుండగనే అందరం ఒకే కుటుంబమనుకునే దగ్గరితనం. ఇలా మనందరినీ కట్టిపడేసిన సూత్రం, మన అమ్మనుడి తెలుగు. మన తెలుగుదనం. మన తెలుగు ధనం.
వివిధ రంగాలలో ఆసక్తి, నేర్పరితనం ఉన్నవారు మనలో అనేకులు. తమకున్న విషయ పరిజ్ఞానం, నైపుణ్యం మరొకరితో పంచుకోవాలని, ఇతరులనుండి మరికొంత తెలుసుకోవాలనే కాంక్ష తరచుగా చూస్తుంటాం. అలాగే కేవల మేధోమధనం మాత్రమే కాక, తమలోని భావోద్వేగానికి కూడా రెక్కలు కట్టి ఎగరనీయగల చాకచక్యం కూడా.
పేరుప్రఖ్యాతులున్న రచయితలకు పోటీ కాకున్నా, తమకున్న పరిధిలో, ఎంతో చక్కని కథలు కవితలు, సాహితీ చర్చలు, రోజువారీ సంఘటనలకు రంగులద్ది శభాసనిపించుకోగల వారు మన మధ్య కొల్లలు. నిత్యం మనకు ఆ అనుభవం అందచేస్తూనే ఉన్నారు.
ఐతే, ట్విట్టరు, ఫేస్‌బుక్ వంటి వేదికలు వీరిలోని సృజనాత్మకతను కొంతమేరకే, ఆయా వేదికల వరకు మాత్రమే; పరిమితం చేస్తున్నవనిపిస్తుంది. ఈ రచనలు, రచయితలు పాఠకలోకానికి మరింతగా చేరువ కావటం బాగుంటుందన్నది ఒక కోరిక. నవ్యతను నాణ్యతను వెతికే చదువరులకు కూడా ఒక మంచి మంచెను ఏర్పాటు చేయాలన్నది మరొక ఆశ.
అలా నాటుకున్న బీజం నేడు ఇలా చిగురు తొడుగుకున్నది.
కలం కదిపి మీముందట ‘పలుకు’ తేనె చిలుకుతున్నది.
ఆదరాన వెంట నిలువు. కొత్త అడుగులతో ఎదుగు కోరుతున్నది.
అభినందనలతో,
సంపాదకులు
ఏంది నాసుట్టు నేనేంది ఈడని
రోజు సదమద మైతరొ శివిగా
సదువూ గురువూ ఎరగని జీవిర
ఇవరం నివ్వే దెలుపరొ శివిగా
యాడ నీ ఇల్లు యేది నీ కొలువంట
బగు ఆత్రము ఆగమైతరో శివిగా
పురుగు బుట్రకే నీ ఆదరమాయెన
నేనీడ నీ నీడ గోరి అల్లాడగ శివిగా
సేదుకో నన్నని అడిగినంతనే
అదుకుంటవని పేరుర శివిగా
శివ శివాయంటె సెవికినపడదా
నీకు సెవుఁడా ఏందిర శివిగా
నిన్ను దలపకుండ నా దినమేడుందిర
గుండె సెలమ జేసి అబిసేకము శివిగా
మరి నే ఓయని పిలిసితే కోయనవేందిర
బక్తసులబుడంట ఎచ్చులేందిర శివిగా
కరువు దీర నిను రెండు కండ్ల జూడ
నా కండ్లు జాలవంట గద శివిగా
నీ దరిసెనమానని సూపు నాకేల
నీ అగ్గికన్ను దెరుసు నాదిక్కుర శివిగా
ఆట నీది ఆటగాడు నీవటర
నీమనిబందము నీ మాయట శివిగా
నీ కుశాలు నువు జూసుకుంటవా
ఇందిల నా తపన ఎంచవా శివిగా
నివ్వే సత్యము నివ్వే నిత్యము
సకలము నివ్వేనంటగ శివిగా
అంతా నివ్వే అయ్యిన కాడికి
నేనెవురన్న కౌతు నాకేలర శివిగా
ఎవ్వురు నివ్వని ఎదికిన దంకా
ఎన్నెన్ని ప్రశ్నలు నివ్వుర శివిగా
ఎఱిక దెలియుకై ఎదను తడిమితే
నా ఉనికి నీవని అరసిర శివిగా
పలుకు, #తెలుగు #అమ్మనుడి, #శివోహం #ఆధ్యాత్మికం, #భక్తి, #కవిత
@vennela
పూర్వం ధారా నగరంలో ఒక నిరుపేద బ్రాహ్మణుడు కాపురముండేవాడు. భుక్తి గడచేది కాదు. కుటుంబపోషణార్థం యాచకవృత్తి నవలంబించినవాడు. రాజాశ్రయం పొందితే ధనధాన్యాలకు లోటుండదని ఎవరో సలహా ఇస్తే, ఆ ప్రయత్నం చేయాలని ఆశ. కానీ ఏమంత చదువు సంధ్యలున్నవాడు కాదు. అపండితుడు. మరి రాజ దర్శనమెలా? అదీ తాను చేరవలసింది మహారాజు భోజుని దర్బారు!
ఏదైనా కవిత్వం రాసుకెళ్ళి భోజరాజును మెప్పించమని మార్గాంతరం సూచించాడుట, ఆ సలహా ఇచ్చినాయన. ఇక మన కథానాయకుడు ఆ పనిలో పఢ్డాడు. సరే, వెళ్ళేది మహారాజ సముఖానికి. పక్కింటి బకాసుర చయన్లుగాడిని పలకరించినట్లు అరే ఒరే అంటే తలకీ మిగిల్న శరీరానికీ తెగతెంపులైపోవూ. అంచాత మర్యాదగా పిలవాలి.
ఎలా?
ఓ రాజా, అంటే ఏమంత బాగు? అదే, ఇంద్రుడితో సముడవైన ఓ రాజా అంటే ఎంత ఘనంగా వుండూ! కాబట్టి అదే సరైన సంబోధన. రాజేంద్ర, అన్న పిలుపు స్థిరమైంది. ఇక ప్రభువులవారి ఎదరపడి ఆయనని రాజేంద్రా అని పిలిస్తే చాలదే! మనం అక్కడికి వెళ్ళిందే మన కోరిక తెలియ చేయాలని. మరి మనం కోరేదేమిటీ?
కాలే కడుపుక్కావలసింది కబళమే కదండీ. నలుగురి ముందు చేయి చాచి దేహీ అనటమే నిత్యకృత్యమైన వాడు ఇంకేం అడగగలడు? అతగాడూ అదే అడిగాడు. అలా పద్యంలోని మొదటి పాదంలో సగభాగం – భోజనం దేహి రాజేంద్ర అని సాధ్య పడింది.
మరా భోజనంలోనికి ఏం కావాలయ్యా? ఏ స్టఫ్డ్ పీకాక్ అనో, ఖడ్గమృగం కబాబులనో ఆడిగితే ఏమనుకుంటారో. ఆపైన కులం కర్మం కలిసిరాక ఈమాట ఊరిలో పొక్కితే సాటి బ్రాహ్మణ సమాజం ఎంత ఆక్షేపించునో, కేలండరు మారి ఏ మనేకా గాంధీగారో మింస్టరైపోతే, ఇంకేమగునో! అందుకని ట్రైడండ్టెస్టెడ్ వెజిటేరియన్ ఫుడ్డీజ్వెరీగుడ్డనుకున్నాడుట.
ఆ ప్రకారం అన్నంలోకి కాస్తంత పప్పు, ఆపై కమ్మని నెయ్యి – రోజూ కలగనేదిదే కదా, ఇంతే చాలనుకుని వీటినే సంసృతంలోకి తర్జుమా చేసుకున్నాడో, చేయించుకున్నాడో – ఏదో తంటాలు పడ్డాడు.
శుభం! మొదటి పద్యపాదం తయార్.
“భోజనం దేహి రాజేంద్ర ఘృత సూప సమన్వితం..”
సరేనయ్యా. కానీ, రెండు వాయలు పప్పన్నం లాగించినా, అరిచేతిలో నాలుగు చుక్కలు నీళ్ళుంచుకు అపసవ్యంగా చెయితిప్పి ఆకు మడిచే ముందు, పెరుగన్నం ఒక్ఖ వాయ తగిలించకపోతే అదేం తిన్నట్టూ!! మరదెలాగా అడగటం??
దానికేం భాగ్యం, “మాహిషంచ దధీ” అనేస్తే పోలా?! చిక్కని గేదె పాలతో తయారైన కమ్మని పెరుగు కదూ అడగటం…
హమ్మయ్య! ఇక రాజాస్థానంలోకి అడుగు పెట్టటం, రాజుగారు మెచ్చి అన్నం పెట్టటం, అంతే.
తగ్గవోయ్, తగ్గూ…
ఏం? కవిత్వమంటిరే? రాసాం కదా?
ఏవిటీ రాసిందీ? వీపు గుంజకేసా??
ఇదేం పితలాటకం మహానుభావా? ఇంకా ఏముందనీ?
ఊరుకోవయ్యా… రాసావుటనే మహా! ఏదీ ఆ రెండో పద్యపాదం పూర్తి కానిదే!?
“భోజనం దేహి రాజేంద్ర ఘృత సూప సమన్వితం
మాహిషంచ దధీ..” (!?)
ఇదిటయ్యా పద్యం? ఇదా కవిత్వం? కాయంలో ప్రాణం మిగలాలనే??
చచ్చాం పో. చంపేసావు కదయ్యా… మరిప్పుడేం దారీ?
గోదారి. కొండుభొట్లవారి అనుజ్ఞ పుచ్చుకు నదీప్రవేశం చైడవేఁ.
బాబ్బాబు. అలా అనకయ్యా. ఏదేనీ ఉపాయం చెపుదూ. అసలే బహు సంతానం, ఏకైక సంతానవతితో నిరంతరం సతమతం సంకులం జీవితం!
ఇదో, ఇలా ఇక్కడ చిక్కడిపోయాడు పాపమా యాచక బ్రహ్మ. చదువు రాదు. పాండిత్య ప్రకర్ష లేదు. భోజరాజు మెప్పు లేక జఠరాగ్ని చల్లారదు. వేరేమీ తోచక తనకు తోచిన ఆ పద్యభాగమే ఒక తాటియాకు మీదికెక్కించి వీధిన పడ్డాడు.
కనపడిన ప్రతివారినీ అడిగాడు. పరిచయమున్న పండితులందరి ముందూ ప్రణమిల్లాడు. తెలియని వారైనా, కవి అని వింటే చాలు కైమోడ్చాడు. తను వ్రాసుకొన్న మాటలకు పద్యరూపమిమ్మని అభ్యర్ధించాడు. ఎవరికీ వశం కాలా. ఏ ఊర్వశి ఊరువులో, సానివాడ సరసిజాక్షి సాంగత్య సౌఖ్యమో అంటే కవనం కదను తొక్కుతుంది కానీ, కళ్ళలో ప్రాణం పెట్టుకున్న బీద బాపడి ఆకలి అరుపులంటే కలం కదలాడదే!
విసిగి వేసారినా, అణగారుతున్న ఆశ తప్ప ఆధారం లేని ఆ బ్రాహ్మణుడి కాళ్ళు దారి వెతుక్కుంటూ ఊరి చివరి సత్రంలో అడుగు పెట్టాయి. ఏదో జరుగుతుందని కాదు, ఏదోకటి జరిగినా అదే చాలని!
ఊరికి దూరంగా. ఎప్పటిదో పాతకాలంనాటి సత్రమేమో. పెద్దగా పరదేశీలెవ్వరూలేని చోటు. అలసిన కాళ్ళు ఆగిపోయాయి. అలసిన ఒళ్ళు చతికిలబడింది. అలసిన మనసు అయ్యోమని విలపించింది. అలసిన కళ్ళు చెలమలయాయి. తన ఈ దౌర్భాగ్యానికి నింద ఎవరు మోయాలో, తన దుస్థితి తొలగే ఉపాయం ఎక్కడ వెదకాలో తెలియని నిస్సహాయ స్థితిలో ఆ పేద బ్రాహ్మడు!
ఎవరవయ్యా నీవు? ఏలనీ వగపు? ఎందుకిలా చింతిస్తున్నావంటూ ఎవరిదో పిలుపు.
తల ఎత్తి చూస్తే ఎదుటన ఒక ఆగంతకుడు. ఎవరో అపరిచితుడు.
ఒక్క ఉదుటన తన గోత్రనామాలు, ప్రవర వల్లించాడు బాపడు. అహం భో అభివాదయే అని ఊపిరి తీసుకున్నాడు, ఉపనయనంనాడు వల్లె వేసిన నాలుగు ముక్కలూ ఎలాగో గుర్తు చేసుకుని.
తమరెవరంటూ ఎదుటి వ్యక్తిని పరిచయం కోరాడు.
అయ్యా, తమరు కవులా? సంస్కృత పండితులా?
ఏదో తోచిన నాలుగు మాటలు రాసుకుంటూ వుంటానండీ. గొప్ప కవినైతే కాదు. ఇక సంస్కృతమంటారూ, శబ్దమంజరినుండీ రామ శబ్దం, మరో నాలుగితరములేవో చెప్పుకొన్నానంతే.
ప్రవాహంలో కొట్టుకుపోతున్నవాడు తను. ఎదుటనున్నది గడ్డిపరకేనేమో. ఏమో.. అదే ఒడ్డుకు చేరిస్తేనో? ఆనూతన వ్యక్తికి తన కథంతా చెప్పుకున్నాడు. తన రాసిన పద్యపాదం చూపాడు. ఆ మిగిలిన భాగం పూర్తిచేసిపెట్టగలరేమో చూడమని అర్థించాడు.
ఏదీ, చూడనిమ్మని ఆ తాటియాకు అందిపుచ్చుకున్నాడా కొత్తమనిషి. అందుమీదనున్న పద్యపాదం చదవగానే ఒక చిత్రమైన నవ్వు… చేత గంటం పుచ్చుకుని ఆ పద్యాన్నేదో సరిచేసి తిరిగిచ్చాడు. మహారాజుగారి ఆదరణ పొందుమని ఆశీర్వదించాడు.
ఎట్టకేలకు పద్యం పూర్తయినదన్న సంతోషం నేలను నిలువనీలేదా యాచకస్వామిని. తనూ తన కుటుంబం పిడికెడు కూటి కొకింత చేరువయ్యామన్న ఆలోచన అతడికి కొత్త బలాన్నిచ్చింది. తనను వీడకుండా నిలచిపొమ్మని ప్రతి రాత్రీ నిశీధికన్యను ప్రాధేయపడే అతడు, ప్రభాతకాంత గాఢపరిష్వంగ భాగ్యమెపుడెపుడా అని ఉవ్విళ్ళూరాడు.
సకల చైతన్యమునకూ కారణభూతుడు తానేనని విర్రవీగే మేల్ప్రొద్దు మొనగాడు ఉదయాద్రిపైన అచేతనుడైనాడు. తెలవారిందిక లేవండొక్కొక్కరొకో అంటూ రోజూ కూసే కోడి కూసింత కంగారు పడింది. ఏళ్ళ తరబడి సూర్యోదయాన్నీ కోడికూతనీ పట్టించుకోని మన విప్రుడు వాటికే స్వాగతం పలుకుతూ గుమ్మం మొగదల!!
భార్య ఎదురురాగా, చిరకాల స్నేహితులైన జంకు భయములు తోడుగా, ఎందుకైనా మంచిదని ధైర్యము గాంభీర్యాలను కూడా బతిమాలి వెంటదోడ్కొని ఇంటినుండి రాజాస్థానం కడకు సాగిందతడి ప్రస్థానం.
ఎట్టకేలకు ప్రభువులు కొలువుతీరి వుండగానే వారి సముఖంలో, మహారాజ రాజమార్తాండ డాండడడాండ.. అంటూ మునుపెన్నడూ లేని, రాజావారికే తెలీని మరో రెండు బిరుదులంటించి, మరి తమ శలవైతే… అని ప్రభువును చూసాడు ఆశగా.
చినిగిన గావంచా. చింకిపాత చీరొకటి తలపాగా. చేతనొక తాటాకు బద్ద! ఆహా, ఊడిపడ్డాడయ్యా కవి మార్తాండుడు, అనుకుంటూ మొగాలు చిట్లించారు సభాసదులు. ఆస్థాన శోభయైన నవరత్నాలు నవ్వుకున్నాయి: ఒకింత జాలిగా, కించిత్ వేడుకగా. సభంతా నిశ్శబ్దంగా నిరాసక్తంగా వుండటం గమనించి కంగుతిన్నాడా యాచకుడు. భయపడుతూనే ప్రభువులాజ్ఞ కొరకు ఆశగా చూసాడు.
మందహాసంతో తల పంకించాడు భోజుడు. రసికుడైన శ్రోత/పాఠకుడు కవి అంతరంగ మధనంలోనుండీ పుట్టే రచనామృతం బిందుమాత్రమే లభ్యమైనా సింధువంతగా భావించి ఆస్వాదిస్తాడే కానీ, రత్నఖచిత పానపాత్రలో నింపలేదని ఆ రససుధను తిరస్కరించడు కదా. మరి భోజుడు కవిరాజు కూడానయే!
హమ్మయ్య!! ఆజ్ఞ అయింది.
“భోజనం దేహిరాజేంద్ర, ఘృతసూప సమన్వితం”
పద్యం మొదటి పాదం వింటూనే భోజుడి మొహంలో ఒకింత వైకల్యం, ఒకింత వినోదం! ఐనా కడుపు నిండిన వాడికి కళలూ కవితలూ కానీ, ఆకలితో అలమటించే అడుగు తరగతి కుటుంబీకుడికి కడుపాశే తప్ప కవిత్వం మీదనా ధ్యాస! వాడింకేం చెప్పగలడు!?
ఏమో… వాడింకా ఏం చెప్పగలడో!!
“మాహిషంచ శరచ్చంద్ర చంద్రికా ధవళం దధి.”
భయపడుతూనే తడబడుతూనే రెండవ పాదం చదివి పద్యం ముగించాడో లేదో ఆ అన్నార్తి, సభలో సంభ్రమం. భోజుడి మొహంలో విభ్రమం. తన సింహాసనం వీడి వడి వడిగా అతడిని సమీపించాడా రాజు.
అయ్యా, ఈ పద్యం తమరి స్వీయమేనా, వేరెవరైనా రాసి ఇచ్చారా? నిజం చెప్పండి. మీకే ఆపదా లేదు!
వణికిపోయాడా బ్రాహ్మణుడు. గ్రాసం మీది ఆశ కంఠం మీద పాశమౌతుందన్న భయం. బహుమానం పీడాపోయే, బలుసాకు దక్కితే బతికిపోయామన్నట్లే అనుకున్నాడు మనసులో. చేతులు జోడించి, మహారాజా మన్నించండి. భుక్తి గడచే మార్గం లేక తమరి ఆశ్రయం పొంది భార్యా బిడ్డల పోషణ చేసుకుందామన్న దురాశ తప్ప మరో పాపం ఎరుగను. పద్యం లోని మొదటి పాదం మాత్రమే నాది. పూరణ ఎవరో పరదేశి; కవి వలెనే వున్నాడు. నాకథ విని, రెండవపాదం అవలీలగా అలవోకగా రాసి ఇచ్చి, తమరికి వినిపించమన్నాడు
ఓహో. విధివశాత్తూ, ఆ అపరిచితుడు ఈనాటి సభలో కాలూనాడేమో. మీరు అతడిని గుర్తించగలరేమో, చూడండి. ఆ అగంతకుడు ఈ కాళిదాసమహాకవిని పోలి ఉంటాడేమో పరికించండి!
ఈసారి తెల్లబోవటం ఆ బ్రాహ్మడి వంతు. ముందునాటి సంధ్యాసమయంలో తాను కలిసిన వ్యక్తి రాజాస్థానంలోనా? కాళిదాసంతటి మహాకవి తానే స్వయంగా తనకు పద్యపూరణ చేసి ఇవ్వటమా. ఆహా… అవును కదా. అతడీ మహాకవే నిస్సందేహంగా. ముందునాడు తానున్న మానసిక స్థితి, ఎదుట సామాన్యుడివలె ఉన్నది సాక్షాత్తూ కాళీవరప్రసాదుడని పోల్చుకోనివ్వలేదు.
నా అపచారం మన్నించండి మహాకవీ. మాన్యులను సామాన్యులనుకొన్నాను. పరుషంగా, దూకుడుగా భాషించానేమో కూడా… అంటూ పాదాలంటబోయాడు. వద్దు వద్దు, నీయందు ఏమాత్రం దోషం లేదంటూ వారించాడా కవిచంద్రుడు.
విప్రుడి వినయ విధేయతలకూ సంస్కారానికీ సంతసిల్లిన భోజుడు, అతడికి, అతడి కుటుంబానికీ ఆజన్మమూ భోజన లేమి కలుగకుండునట్లు సదుపాయము చేసి సాగనంపాడు. తదనంతరం కాళిదాసును ఘనంగా సత్కరించి అది తానే పొందిన గౌరవమని గర్వించాడు.
ఇంటికి మనం చేరేందుగ్గానూ, కంచికి కథను సాగనంపే ప్రాచీన ప్రథ ఇక్కడ పాటించేసాం.
ఇక ఈపద్య విశేషం గమనించిట్లైతే, ఒక సామాన్యమైన అభ్యర్థనకి అతి విశిష్టమైన సౌందర్యం కల్పించిన కవి కల్పనా చాతుర్యం ఎంత అద్భుతమో తెల్లమౌతుంది.
భోజనం దేహి రాజేంద్ర ఘృత సూప సమన్వితం
మాహిషంచ శరచ్చంద్ర చంద్రికా ధవళం దధి
“అన్నం, పప్పు, నెయ్యి, ఆఖర్న ఒకింత పెరుగుతో కూడిన భోజనం దయచేయించవయ్యా, మహారాజా!” స్థూలంగా ఇదీ శ్లోకార్థం. కానీ అది ఎటువంటి పెరుగై వుండాలయ్యా అంటే, శరదృతువులో పౌర్ణమినాడు కురిసే చంద్రుని వెన్నెల అంత తెల్లగా, చల్లగా వుండాలట. ఇదీ ఆ కవి చమత్కృతి.
సహజంగా వెన్నెల అన్న తలంపే ప్రతివారికీ ఆహ్లాదకరమైన అనుభూతినందిస్తుంది. ఆపై శరత్కాలమంటే చల్లదనం, ఉల్లాసం. భావోద్వేగ తరంగాలు పెల్లుబికే సమయం. అదే వెన్నెలఱేడి దరహాసం మరి ఆ శరత్కాలంలో అనుభవమైనవారు ఇక మరెంతగా ఆనంద పరవశులవాలి!? అదేవిధంగా, క్షుధార్తుడైనవాడికి, భోజన సమాప్తి వేళ శరద్పూర్ణిమనాటి చందమామ వంటి కమ్మని గడ్డపెరుగు లభ్యమైతే ఆ సంతోషం చెప్పనలవా?!
కాళిదాస మహాకవి ఎంతటి రసరమ్యమైన పద్యం తీర్చిదిద్దాడో. ఇంతటి మనోహరమైన కల్పన సాధారణ మేధకు సాధ్యమా! అందుచేతనే,
“అపారే కావ్య సంసారే కవిరేవ ప్రజాపతిః
యధాస్మై రోచతే విశ్వం తధేదం పరి వర్తతే”
అని దణ్ణం పెట్టుకు మరీ, ఆ సుకవులను కీర్తించుకోవటం, మనం.
#పలుకు, #వెన్నెల, #తెలుగు, #అమ్మనుడి, #సాహిత్యం #పద్యం