మన తెలుగు లోగిళ్ళలో సుప్రసిద్ధం కానప్పటికీ, మన ప్రాంతాలలో కూడా ఈ పౌర్ణమినాడు కొందరు ‘హోలికా దహనం’ పేరిట ఇళ్ళముందు భక్తితో చితుకులు పేర్చి మంట చేయటం, నరసింహ స్వామిని కొలవటమనే ఆచారమున్నదంటారు, ఎరిగిన పెద్దలు.
ఉత్తరాది రాష్ట్రాల వారిలోనూ, గత ముప్ఫైఐదు ఏళ్ళుగా నన్ను ఆదరించిన మహారాష్ట్రులకూ కూడా ఇది ఒక ముఖ్యమైన పండగ. సాధారణంగా వీధులన్నింటా ప్రతి వంద, రెండువందల అడుగుల దూరంలోనూ, ఆయా చుట్టుపక్కల వారు సామూహికంగా హోలికా దహన వేడుకలు జరుపుకోవటం చూడగలం.
సాయంత్రం వేళలో చిన్న చిన్న కట్టెపుల్లలు, కర్రలు, పిడకలను ఎత్తుగా పేర్చి మంట చేస్తారు. ఆ మంట చుట్టూ నీళ్ళు వదులుతూ ప్రదక్షిణలు చేసి, మంట చల్లారిన తరువాత మిగిలిన మసి/బూడిదను నుదుటిపై బొట్టుగా ధరిస్తారు.
సాధారణంగా వినపడే ఐతిహాసిక గాథ ప్రకారం, హోలిక ఒక రాక్షస స్త్రీ. హిరణ్యకశిపుని చెల్లెలు; ప్రహ్లాదుడికి మేనత్త. శ్రీమన్నారాయణుని పేరైనా వినరాదని శాసించిన హిరణ్యకశిపునికి చివరకు, హరినామ స్మరణే సర్వమూ అయిన తన పేగుబంధం ప్రహ్లాదుడు కూడా శతృవే. నయానా భయానా కూడా హరి భక్తి వీడని ప్రహ్లాద కుమారుని మట్టు పెట్టాలని చేసిన ప్రయత్నాలన్నీ విఫలమవగా, అతడిని మంటలలో పడవేయటమే మార్గమని, అందుకూ సిద్ధమౌతాడా రాక్షసరాజు. అయితే పాము కాటు, కొండపైనుండి త్రోసివేయటం వంటి దారుణాలకు కూడా చెక్కుచెదరని బాలుడు మంటలకు అంతమౌతాడా అన్న సంశయం అతడిని వేధిస్తుంది. అప్పుడతడి సోదరి హోలిక ప్రహ్లాదుడిని తన ఒడిలో కూర్చుండబెట్టి, తమ ఇద్దరినీ అగ్నిలో దగ్ధం చేయమని అన్నకు సలహా ఇస్తుంది. ఈమె వద్ద ఒక మాయా వస్త్రం ఉంటుంది. అది శరీరంపై ఉన్నంతవరకూ ఏ మంటలూ ఆమెనేమీ తాకలేవు. ఆ. కారణంగా, ప్రహ్లాదుడు అంతమొందినా, తాను సురక్షితమేనని, అన్నగారికి నచ్చచెపుతుంది.
ఈ ఉపాయం మెచ్చిన దానవుడు ఆవిధంగానే, కొడుకుని హోలిక ఒడిలో కూర్చుండ చేసి, వారిరువురినీ అగ్నికి ఆహుతి చేయబూనుతాడు. కానీ దైవీకంగా, మంటలు ప్రజ్వరిల్లే సమయంలో హోలిక కప్పుకున్న పైతొడుగు జారి ప్రహ్లాదునిపై పడుతుంది. పైవాడిదే భారమన్న భక్తుడికి అగ్గి సోకదు. భగవంతుడి మాయాజాలం ముందు మరే మాయలూ పని చేయవని ఎరుగని రాక్షసి అనలుడి ఆకలి తీర్చే ఆహారమౌతుంది.
ఈ కథ ఏ ఇతిహాసంలోనిది, దీని ప్రామాణికత ఏమాత్రమన్నది నాకు తెలియదు. ఇక్కడి నేస్తుల ద్వారా నేను విన్నదిది.
అలాగే, అంతగా భ్రాతృప్రేమ కనపరచి, అన్నకి సేవ, సహాయం చేసే ప్రయత్నంలో తన ప్రాణం కూడా పోయినా లెక్కచేయని త్యాగమూర్తిగా హోలికని అభిమానించే వారు, జాలి కురిపించే వారెవరితోనూ నాకేమీ వివాదం లేదు. దుర్యోధనుడు, కర్ణుడు, ఏకలవ్యుడు, రావణాసురుడు, శూర్ఫణఖ… వీరందరికీ వేలకొద్దీ అభిమానులు ఉండగా, హోలికకు మాత్రం ఎందుకుండకూడదు!? ఎవరి ముచ్చట వారిది.
ఈరోజు ఒక స్నేహితుడితో ఈ పండగ గురించి, పోతనగారి భాగవతామృతం గురించి మాట్లాడుతుండగా, నాకు తోచిన మరొక ఆలోచన,
ప్రహ్లాదుడు జీవాత్మ. అనిత్యము, అస్థిరమైన దేహంలో కొట్టాడుతూ, ఇహపరమైన కోర్కెల వలయాలను ఛేదించుకుని పరమాత్మలో లీనమయేందుకు పరితపించే స్థితి.
చంచలమైన మనసును దారి మళ్ళించి పరమాత్మపై కేంద్రీకరించటం ఎలాగో ఎరుగక భౌతికమే శాశ్వతమనే భ్రమలో కాలచక్రానికి ఎరయై తపించే జీవుడే హిరణ్యకశిపుడు.
హోలిక భవబంధాలు, మాయామోహాలతో మనసును కట్టి పడవేసే పాశం.
ఐహికం నుండి ఆముష్మికం వైపు నడిపించే జ్ఞానమే అగ్ని.
మాయకు వెఱువక మనోనిగ్రహంతో పరమాత్మ అనే జ్ఞానార్జన కోసం అగ్ని పరీక్షకు సిద్ధమవటమే భక్తి.
మోహమాయలన్నీ జ్ఞానాగ్నిలో దగ్ధం కాగా ఇహము విడచి పరములో మనసు నిక్కమైననాడు జీవాత్మ పరమాత్మ అభేద్యాలనే సత్యం గ్రహించటమే ముక్తి.
అదే ప్రహ్లాద చరితం. అందుకే నరసింహావతారం.
“సంసార మిది బుద్ధిసాధ్యము గుణకర్మ
గణబద్ధ మజ్ఞానకారణంబుఁ
గలవంటి దింతియ కాని నిక్కము గాదు సర్వార్థములు మనస్సంభవములు
స్వప్నజాగరములు సమములు గుణశూన్యుఁ
డగు పరమునికి గుణాశ్రయమున
భవవినాశంబులు వాటిల్లి నట్లుండుఁ
బట్టి చూచిన లేవు బాలులార”
“కడఁగి త్రిగుణాత్మకము లైన కర్మములకు
జనకమై వచ్చు నజ్ఞాన సముదయమును
ఘనతర జ్ఞానవహ్నిచేఁ గాల్చి పుచ్చి
కర్మవిరహితు లై హరిఁ గనుట మేలు”
ప్రహ్లాద చరిత్రము, బమ్మెర పోతనామాత్య విరచిత శ్రీమద్భాగవత పురాణ సప్తమ స్కంధము. 🙏
**** ****
ముందునాళ్ళన్నీ మీకు, మీవారందరికీ అనేక రంగుల సొబగై, అనునిత్యం దేదీప్యమానమై వెలుగొందాలని మనసారా కోరుకుంటూ, మీ అందరికీ హోలీ పండుగ శుభాకాంక్షలు. 🤗💙
#వెన్నెల, #తెలుగు, #అమ్మనుడి, #పండగలు, #హోలీ, #భక్తి, #ఆధ్యాత్మికం.
@vennela